Bakterie Coli

Bakterie coli – Escherichia coli – zakażenie, objawy, leczenie, zapobieganie

Bakteria Escherichia coli (pałeczka okrężnicy) stanowi gram ujemną bakterię należącą do rodziny Enterobacteriaceae. Pod tym określeniem kryje się blisko dwieście różnego rodzaju mikroorganizmów wchodzących w skład tego samego gatunku.. Wchodzą w skład fizjologicznej flory bakteryjnej jelita grubego człowieka oraz zwierząt stałocieplnych. W układzie pokarmowym spełniają wiele pożytecznych funkcji, między innymi biorą udział w rozkładzie pożywienia oraz przyczyniają się do produkcji witamin z grupy B i K.

Bakterie coli są nieszkodliwe w jelicie, jednak w innych miejscach organizmu mogą okazać się niezwykle niebezpieczne. Są w stanie wywołać wiele groźnych schorzeń, dlatego pod tym względem dzieli się je na grupy:

  • ETEC, enterotoksynogenne szczepy E. coli: zakażenia nimi najczęściej przyjmują postać samoograniczających się biegunek, ustępujących bez podejmowania leczenia (często występują u osób podróżujących, więc nazywa się je „biegunkami podróżnych”),
  • EPEC, enteropatogenne szczepy E. coli, które są bardzo częstą przyczyną biegunek występujących u niemowląt i małych dzieci,
  • EHEC, enterokrwotoczne szczepy E. coli, związane z krwawymi biegunkami oraz krwotocznym zapaleniem jelita grubego,
  • EAEC, enteroagregacyjne szczepy E. coli, wywołujące biegunki przewlekłe, trwające przez okres od dwóch tygodni do nawet kilku miesięcy (diagnozowane zwłaszcza u niemowląt),
  • EIEC, enteroinwazyjne szczepy E. coli, powodujące zakażenia przypominające czerwonkę bakteryjną, prowadząc do owrzodzenia błony śluzowej okrężnicy oraz biegunek.

Zazwyczaj coli są bakteriami wywołującymi zatrucia pokarmowe, ale jeśli przedostaną się do układu moczowego, wówczas mogą być poważną przyczyną zakażeń. To właśnie bakterie pałeczki okrężnicy stanowią najpowszechniejszy powód zakażeń dróg moczowych, zapalenia otrzewnej oraz zapalenia opon mózgowych, w szczególności u noworodków.

Systematyka
Królestwo Bakterie
Typ Proteobakterie
Klasa Gammaproteobakterie
Rząd Enterobacteriales
Rodzina Enterobacteriaceae
Rodzaj Escherichia
Gatunek Pałeczka okrężnicy
Nazwa systematyczna Escherichia coli

Najważniejsze czynniki zjadliwości bakterii coli wynikają z jej doskonałej zdolności przylegania do nabłonka, na przykład wyściełającego układ pokarmowy czy moczony. Część szczepów, tych niewystępujących naturalnie w układzie pokarmowym człowieka, ma zdolność do wytwarzania bardzo groźnych toksyn, które sieją duże spustoszenie w organizmie.

Bakterie coli – objawy zatrucia

Źródłem zakażenia bakterią Escherichia coli jest człowiek oraz zwierzęta, będące nosicielami szczepów chorobotwórczych dla ludzi. Pałeczka okrężnicy może wywoływać zakażenie nerek bądź pęcherza. Po spożyciu skażonego pożywienia, bakteria wywołuje zatrucie o mniejszym lub większym nasileniu, które najczęściej przebiega z wodnistą lub krwawą biegunką.

Poza biegunką, najczęstsze objawy zatrucia tą bakterią to:

  • nudności i wymioty,
  • ostre, skurczowe bóle brzucha,
  • gorączka,
  • ogólne osłabienie.

Bardzo groźnym problemem jest również zakażenie dróg moczowych. Na ten problem dużo bardziej narażone są kobiety, niż mężczyźni, co wynika z budowy fizjologicznejKiedy bakteria coli wniknie do układu moczowego, rozpoczyna się proces jej namnażania, którego początki mogą dawać takie efekty, jak:

  • zwiększona częstotliwość oddawania moczu;
  • parcie związane z oddawaniem moczu, które bardzo trudno powstrzymać;
  • mogą pojawiać się bóle w okolicy lędźwiowej, jak i samemu oddawaniu moczu może towarzyszyć ból;
  • zupełna zmiana koloru oraz zapachu moczu (czasem można w nim zaobserwować krew).

Wystąpienie tych objawów powinno być sygnałem do jak najszybszego udania się do lekarza na diagnozę oraz rozpoczęcie odpowiedniego leczenia. U niektórych osób zakażonych pałeczką okrężnicy niekiedy nie występują żadne objawy.

O wiele bardziej podatne na wystąpienie symptomów są niemowlęta i dzieci. Dolegliwości towarzyszące zatruciu nie pojawiają się od razu – najczęściej pojawiają się ok. trzy-cztery dni po kontakcie z bakterią.

W większości przypadków objawy zatrucia mijają po tygodniu. Najbardziej niebezpieczne szczepy bakterii mogą powodować krwistą biegunkę, anemię czy uszkodzenie nerek, prowadząc nawet do śmierci.

Co robić, by uniknąć zatrucia bakterią coli?

By uniknąć zakażenia bakterią Escherichia coli, warto na co dzień przestrzegać następujących zasad:

  • jak najczęściej myć ręce, zwłaszcza po skorzystaniu z toalety,
  • myć i obierać warzywa oraz owoce, nawet jeśli pochodzą z tzw. upraw ekologicznych,
  • poddawać obróbce termicznej produkty, które tego wymagają,
  • zachować szczególną ostrożność w państwach, w których występują choroby brudnych rąk,
  • sięgać po pasteryzowane mleko i soki owocowe,
  • przygotowując mielone mięso wołowe, zawsze gotuj je co najmniej do temperatury 71 stopni Celsjusza.

Szczególną uwagę należy zwracać na pochodzenie spożywanej wody. Wiele osób korzystających z własnych ujęć nie robi regularnych badań wody, tymczasem zarówno wody powierzchniowe, jak i podziemne mogą być skażone biologicznie, również bakterią coli.

Dezynfekcja wody promieniami UV

Jednym z prostszych i zarazem skuteczniejszych sposobów na pozbycie się tych bakterii jest trwałe stosowanie lamp UV, które zabija coli. Są one przeznaczone do dezynfekcji wody, bez konieczności stosowania chemikaliów. Warto wiedzieć, że organizmy te są mało odporne na działanie wysokich temperatur, dlatego ogrzewane przez ok. dwadzieścia-trzydzieści minut w temperaturze 60 stopni Celsjusza, giną.

Dezynfekcja wody promieniami UV pozwala uniknąć wprowadzania toksycznych dla zdrowia środków chemicznych, a co więcej, nie zmienia jej smaku, zapachu oraz składu fizykochemicznego. Promieniowanie ultrafioletowe skutecznie zlikwiduje bakterie Escherichia coli w domu jednorodzinnym, a zainstalowanie wielu lamp jest w stanie wyeliminować problem zakażenia wody nawet w całych miejscowościach.

Ogromną zaletą wykorzystania technologii UV do zabijania bakterii coli jest jej przyjazna środowisku forma oraz pełne bezpieczeństwo dla zdrowia człowieka. W procesie tym nie wykorzystuje się żadnych substancji chemicznych i nie ma potrzeby stosowania dodatkowych filtrów.

Leczenie i profilaktyka

Wszystkie wymienione wcześniej objawy, które mogą wskazywać na obecność bakterii coli w przewodzie pokarmowym lub w układzie moczowym nie mogą być bagatelizowane. Konieczna jest wizyta u lekarza, który zależnie od zauważonych objawów, zleci dokładne badanie kału lub moczu.

W przypadku zakażenia Escherichia coli najczęściej do leczenia wykorzystuje się antybiotyki, które zachowują wobec niej aktywność:

  • penicylyna (z inhibitorem, szerokowachlarzowa)
  • tetracyklina
  • aminoglikozyda
  • cefalosporyna (dowolna generacja)
  • fluorochinolon

Jeśli głównym objawem zakażenia są biegunka lub często nawracające wymioty, trzeba oprócz leczenia pamiętać również o regularnym uzupełnianiu płynów i elektrolitów. Zatrucie bakterią coli może bowiem bardzo szybko doprowadzić do nadmiernego odwodnienia organizmu. Warto w tym okresie stosować również dietę bogatą w białko, jak i przyjmować większe ilości witaminy C.

Skontaktuj się z Nami !